Herbata matcha - jak parzyć i jak pić ten zdrowy napój?

Matcha, choć jej oryginalnym źródłem pochodzenia są Chiny, to dziś najbardziej kojarzona jest z Japonią. Wszystko przez japońską ceremonię picia herbaty, sławną na całym świecie.

Matcha powstaje poprzez sproszkowanie liści zielonej herbaty, pozyskiwanych z zacienionych krzewów. Krzewy zielonej herbaty, z której będzie stworzona matcha, zacienia się na plantacjach specjalnymi konstrukcjami z bambusa, kiedy roślina jest mniej więcej 2 tygodnie przed zbiorem. Dzięki temu zabiegowi liście pozostają świeżo zielone (stąd unikalny kolor matchy), a sama herbata jest pełna antyoksydantów.

Dobroczynne właściwości matchy są znane szczególnie w Azji. W Polsce matchę pije się głównie ze względu na modę. Jej popularność zwiększyła się znacznie w ciągu kilku ostatnich lat. Tymczasem okazuje się, że matcha ma mnóstwo pozytywnego wpływu na nasz organizm.

Jakie działania dobroczynne dla zdrowia człowieka ma matcha? Najważniejsze właściwości matchy to:

• wysoka ilość antyoksydantów,
• działanie relaksujące (L-teanina wyrównuje poziom tzw. hormonów szczęścia jak serotonina i dopamina),
• pomaga w regeneracji wątroby,
• wspomaga pamięć i ogólne działanie mózgu (zwłaszcza u seniorów),
• może pomóc w profilaktyce antyrakowej,
• może pomóc w profilaktyce chorób serca,
• pomaga w zrzuceniu wagi, dzięki zawartości ECGC, które wspomaga metabolizm.

Udowodniono, że zielona herbata matcha pobudza równie dobrze, co kawa. Dlaczego? Jedna porcja matchy (ok. 1,5g) zawiera ok. 68 mg kofeiny. Dla porównania średni kubek kawy przelewowej zawiera ok. 96 mg kofeiny. Dlatego matchę można pić jako zdrowszy zamiennik kawy.

Matcha i kawa - porównanie 

• Matcha (1,5 g)

Zawartość kofeiny - ok. 68 mg.

Działanie: Pobudza łagodnie, bez „zjazdu”

Składniki dodatkowe: L-teanina, antyoksydanty

Wpływ na organizm: Relaksuje, poprawia koncentrację

Smak: Roślinny, umami, lekko gorzki

• Kawa (kubek 200 ml)

Zawartość kofeiny - ok. 96 mg.

Działanie: Szybkie pobudzenie, możliwy spadek energii

Składniki dodatkowe: Głównie kofeina

Wpływ na organizm: Może powodować rozdrażnienie

Smak: Gorzki, palony

Wybierając matchę, warto wiedzieć, że na rynku występuje w kilku klasach - różniących się jakością, smakiem i przeznaczeniem. Kolor powinien być żywy, intensywnie zielony - blady lub żółty proszek oznacza niższą jakość.

• Ceremonialny (do picia): najwyższa jakość, jasno-zielony kolor, delikatny, słodkawy smak. Przeznaczony do bezpośredniego picia z wodą.
• Kulinarny (do gotowania i pieczenia): intensywniejszy smak, ciemniejsza barwa. Sprawdza się w deserach, wypiekach i koktajlach.
• Fit / latte: klasa pośrednia, dedykowana do napojów mlecznych i smoothie. Dobrze komponuje się ze spienioną pianą mleczną.

Zalecana dzienna porcja matchy to 1-2 łyżeczki (ok. 1,5–3 g). Sposób picia ma duże znaczenie dla efektów zdrowotnych - warto zachować kilka prostych zasad.

• Nie zalewać matchy wrzątkiem - woda o temp. powyżej 90°C niszczy prozdrowotne właściwości.
• Pić w pierwszej połowie dnia - ze względu na zawartość kofeiny matcha może utrudniać zasypianie, jeśli jest pita wieczorem.
• Nie łączyć z kawą ani energetykami - sumaryczna dawka kofeiny może być zbyt wysoka.
• Ostrożnie przy ciąży i karmieniu - zawartość kofeiny wymaga konsultacji z lekarzem.

Akcesoria do przygotowania matchy

Do tradycyjnego przygotowania matchy używa się trzech podstawowych akcesoriów:

• Chawan - japońska miseczka do herbaty, szeroka u góry, co ułatwia mieszanie.
• Chasen - bambusowe mieszadłeczko (pędzelek), które rozbija grudki proszku i tworzy pianę.
• Chashaku - bambusowa łyżeczka do odmierzania porcji matchy.

Jeśli nie masz chasenu, z powodzeniem możesz użyć elektrycznej trzepaczki do mleka lub spieniacza - efekt będzie podobny.

Klasyczny sposób przygotowania

Szybkie parzenie matchy zajmuje zaledwie kilka minut. Kluczem do dobrego efektu jest odpowiednia temperatura wody i dokładne mieszanie do uzyskania piany.

• Wsyp łyżeczkę sproszkowanej matchy do naczynia (czarka, kubek). Jeśli używasz japońskich łyżeczek bambusowych, wystarczą 2 chashaku.
• Zalej proszek 100 ml gorącej wody o temperaturze 80°C. Po zagotowaniu odczekaj chwilę, zanim zalejesz proszek - woda nie może wrzeć.
• Intensywnie mieszaj chasenem (lub spieniaczem) ruchami w kształcie litery M lub W, aż do powstania zielonej, gęstej piany.

Wskazówki: używaj miękkiej, przefiltrowanej wody. Matchę przechowuj w szczelnym opakowaniu, w ciemnym i chłodnym miejscu.

Matcha latte zdobyła ogromną popularność wśród Polaków, głównie dzięki zachodnim trendom kawiarnianym. Jak zrobić matcha latte w domu krok po kroku?

• Łyżeczkę proszku rozpuść w niewielkiej ilości zimnej, ugotowanej wcześniej wody lub mleka (może być roślinne).
• Przygotuj pół szklanki mleka. Jeśli chcesz, możesz posłodzić mleko lub dodać wanilię.
• Podgrzej przygotowane mleko bez doprowadzenia do wrzenia.
• Spień podgrzane mleko z pomocą spieniacza.
• Gorącym spienioną mlekiem zalej przygotowaną w pierwszym kroku esencję matchy.

Wskazówka: do matcha latte najlepiej sprawdza się mleko owsiane lub migdałowe.

Lubisz zimne napoje? Sprawdź także nasz przepis na bubble tea - kolejny modny napój, który łatwo zrobisz w domu.