Jak czytać etykiety na produktach spożywczych?

Bardzo ważne jest, żeby czytać zapisy na etykietach. Niestety, nie wszyscy mają taki nawyk. Absolutną podstawą jest sprawdzenie terminu przydatności do spożycia. Problem w tym, że niektórzy na tym poprzestają i nie analizują innych informacji podawanych przez producenta. To duży błąd. Jak czytać etykiety na produktach spożywczych i dlaczego warto? Sprawdź nasz poradnik!

Zakupy można robić w bardziej świadomy, zaplanowany sposób, a szczegółowa lektura etykiet sprawi, że nie wybierzesz jedzenia niskiej jakości lub szkodliwego dla swojego zdrowia. Jako świadomi konsumenci powinniśmy czytać etykiety, żeby przy sklepowej półce wybierać mądrze, a nie kierować się emocjami.

To, jakie dokładnie informacje zamieszczone są na produktach, reguluje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Wdrożenie w praktyce tych przepisów sprawia, że można znaleźć listę konkretnych informacji, zawsze w podobnej formie i wymienionych w tej samej kolejności. Co znajdziesz na każdej etykiecie produktu?

• Nazwa – pomaga rozwikłać wszelkie wątpliwości. Dowiesz się, czy trzymany w ręku produkt jest dżemem czy konfiturą, masłem czy margaryną, śmietaną czy naturalnym jogurtem. To pomocne w przypadku produktów, które wyglądają podobnie i leżą nieraz na półce obok siebie.
• Wykaz wszystkich składników – to sprawia, że nic się nie ukryje. Na które składniki zwracać szczególną uwagę, wyjaśnimy później. W tym miejscu warto wspomnieć, że istotna jest ich kolejność. Zaczyna się wymieniać od tego składnika, którego procentowo w produkcie jest najwięcej. To już jasny sygnał, że nie trzeba obawiać się jakiegoś chemicznego dodatku wymienionego na samym końcu, bo bardzo często używany jest on w znikomej ilości.
• Alergeny – to lista składników, które mogą uczulać. Alergeny na etykiecie zawsze są wyszczególnione innym krojem czcionki, pogrubieniem albo kolorem. Może być to na przykład soja, mleko, zboża zawierające gluten, seler, gorczyca, sezam itp.
• Warunki przechowywania – to jasna informacja, gdzie trzymać produkt, żeby się nie zepsuł. Najczęściej wskazuje się produkty wymagające ciągu chłodniczego (czyli wkładane do lodówki), a także takie, które należy przechowywać w suchych miejscu.
• Wielkość porcji – to konkretna informacja o ilości produktu w opakowaniu. Jeśli wiesz, jak czytać etykiety na produktach spożywczych, nie nabierzesz się na żadne kreatywne sztuczki. Nieraz duże opakowania bywają do połowy puste. Jednak odkryjesz to sprawdzając na etykiecie masę netto płatków śniadaniowych, rodzynek czy krakersów.
• Wartości odżywcze – w odniesieniu do każdego produktu podawana jest kaloryczność, ale również zawartość białka, tłuszczy i węglowodanów. Szybki rzut oka wystarczy, żeby ocenić, czy masz przed sobą pełnowartościowy produkt, czy puste kalorie, żeby szybko zaspokoić głód.
• Certyfikaty i dodatkowe informacje – w tym miejscu można dowiedzieć się na przykład, że produkt jest wolny od GMO.

Wokół analizowania etykiet na produktach narosło wiele mitów i nieścisłości. To dobry moment, żeby je zweryfikować.

Panuje przekonanie, że im krótszy skład na etykiecie, tym lepiej. Zazwyczaj jest to to prawda, lecz nie zawsze. Wiele zależy od tego, jaki produkt mamy przed sobą. Jeśli kupujesz kanapkę z szynką, producent jest zobowiązany podać pełny skład także w odniesieniu do półproduktów. Dlatego nawet najbardziej naturalna i najzdrowsza kanapka może mieć długi skład, ponieważ jeśli to kanapka z szynką, to na etykiecie musi znaleźć się skład wędliny, skład sosu, a także wykaz wszystkich innych dodatków.

Drugi szkodliwy mit głosi, że wszystkie składniki oznaczone dużą literą „E” to niebezpieczne konserwanty, od których lepiej trzymać się z daleka. Rzeczywiście, niektóre „E” to nic zdrowego, jednak czasami te oznaczenia używane są w odniesieniu do całkowicie naturalnych regulatorów smaku i konserwantów. Przykładowo E330 to po prostu kwasek cytrynowy, E100 to wyciąg z kurkumy, a E300 to witamina C.

Unia Europejska nakłada obowiązek w postaci dokładnego ewidencjonowania składu sprzedawanych produktów. Dostawcy żywności skrupulatnie się z tego wywiązują. A co z konsumentami? Czy korzystają ze swojego prawa do weryfikowania składu kupowanych towarów? Bardzo często nie, ponieważ ograniczają się do sprawdzenia daty ważności i opcjonalnie wartości energetycznej.

Tym niezdecydowanym czy mniej świadomym radzimy czytać etykiety uważnie i jeśli tylko czas pozwala zwracać uwagę na detale. Dobrym pomysłem jest także korzystanie z porad dietetyków i trenerów personalnych, którzy dobrze wiedzą, jaki skład produktów dobrze rokuje, a co budzi wątpliwości.

Często za określeniami typu „light”, „lekki” czy „bez cukru” kryją się szkodliwe tłuszcze, utwardzacze, olej palmowy czy inne niepożądane substancje. Żeby zdemaskować takie sztuczki, warto czytać uważnie i dokładnie. Wtedy na zakupach nic Cię już nie zaskoczy!

Wiesz już jak czytać etykiety na produktach spożywczych?
Przeczytaj również inne artykuły:

• Pomysły na zdrowe przekąski na bazie orzechów
• Domowe i naturalne metody konserwacji żywności
• 5 pomysłów na zdrową kolację